Cerrahi Tedaviler Nedir?
Ağız, diş ve çene cerrahisi dişlerin, çenelerin ve ağızdaki yumuşak dokuların sağlığı ve cerrahi tedavileri üzerinde uzmanlaşmış bir anabilim dalıdır. Birçok insan ağız, diş ve çene cerrahisinin diş çekiminden ibaret olduğunu düşünür. Fakat günlük yaşamı olumsuz yönde etkileyen gömülü diş sorunları, çene ve eklem problemleri, enfeksiyonlar ve daha birçok konu ağız, diş ve çene cerrahisinin kapsamına girer. Bu branşta dental implant, sinüs cerrahisi gibi ileri tedavi yöntemleri uygulanarak kişinin işlevsel ve estetik problemleri giderilir. Yani ağız, diş ve çene cerrahisi; diş hekimliği ve tıbbın kesiştiği özel bir uzmanlık branşıdır. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan diş hekimliğinde cerrahi tedaviler nelerdir, hangi işlemlerde kullanılır sizler için anlattı.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Nedir?
Ağız, diş ve çene cerrahisi diş hekimliğinin uzmanlık branşlarından biridir. Ağız, çene, yüz ve boyun bölgesindeki yumuşak ve sert doku hastalıklarının cerrahi tedavileri ile ilgilenir. Bu alanda uzmanlaşmış ağız ve çene cerrahları hem diş hekimliği hem de tıp alanında geniş bir bilgi birikimine ve tecrübeye sahiptir. Karmaşık cerrahi operasyonlar gerçekleştiren bu branşta hem doğuştan gelen anomaliler hem de sonradan meydana gelen travma ve hastalıkların tedavisi gerçekleştirilir.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Hangi Hastalıklara Bakar? Cerrahi Tedavi Uygulanan Durumlar Nelerdir?
Ağız, diş ve çene cerrahisi oldukça geniş bir hastalık skalası ile ilgilidir. Cerrahi tedavilerin gerçekleştirildiği hastalıklar şu şekildedir:
Gömülü Dişler Ve Çekimler
En yaygın şekilde uygulanan cerrahi tedavilerin başında gömülü yirmilik diş çekimi gelir. Yirmi yaş dişleri ağız içerisinde çıkmak için yeterli alanı bulamadığı takdirde gömülü halde kalabilirler. Bu durumda kişi ciddi ağrı ve enfeksiyon tehlikesi ile karşı karşıya kalır. Gömülü yirmilik dişler; aynı zamanda komşu dişlerde de çürük ve sıkışmalara neden olur. Diş çekimi cerrahisi, bu ve benzeri sorunların çözümü için en etkili tedavi yöntemidir. Bunun yanı sıra travma yaşayan ve bunun neticesinde kırılan ya da ileri seviyede çürük bulunan dişler de cerrahi operasyonla tedavi edilir.
Dental İmplant Uygulamaları
Dental implant uygulamaları, kişinin eksik dişlerinin yerine titanyumdan üretilen ve yapay diş kökü görevi gören vidaların yerleştirilmesini ifade eder. Ağız, diş ve çene cerrahisinin en önemli uygulama alanlarından biri olan implant uygulamaları hastaların konuşma, ısırma ve çiğneme fonksiyonunu yeniden kazanmalarını sağlar. Aynı zamanda da estetik görünümü tekrardan tesis eder. Dental implant uygulamalarının gerçekleştirilebilmesi için hastanın yeterli kemik yoğunluğuna sahip olması gerekir. Yeterli kemik yoğunluğu yoksa; sinüs yükseltme veya kemik grefti gibi cerrahi tekniklerle dental implantların uygulanması mümkün hale gelir.
Çene Ve Yüz Travmaları
Geçirilen kazalar veya darbelerin neticesinde meydana gelen çene kırıkları, yüz kemiklerinin kırıkları ve yumuşak dokularda oluşan yaralanmalar ağız, diş ve çene cerrahisinin acil müdahale etmesi gereken durumlar arasındadır. Yaşanan bu travmalar; hastanın konuşma, solunum ve çiğneme gibi fonksiyonlarını yerine getirmesine engel olabilir. Cerrahi müdahaleler sayesinde kırıkların sabitlenmesi ve yüzün doğal anatomisinin restore edilmesi mümkündür.
Çene Eklemi Rahatsızlıkları (TME)
Temporomandibular eklem, alt çenenin kafatası ile birbirine bağlanmasını sağlayan eklemdir. Bu eklemde meydana gelen problemler ağız açma kabiliyetini kısıtlayabilir, çene kilitlenmesine neden olabilir, ağrı ve eklemden ses gelmesi gibi belirtiler gösterebilir. Çene cerrahisi bu problemlerin tedavisinde cerrahi ya da cerrahi olmayan tedavi seçenekleri sunar. Bu gibi ciddi olgularda eklem içi cerrahi ya da eklem artroskopisi gibi işlemlere başvurulabilir.
Ağız İçi Kist Ve Tümörler
Ağız içerisinde ve çene kemiklerinde meydana gelen iyi veya kötü huylu kist ve tümörler söz konusu olduğunda bu lezyonların tanı ve cerrahi tedavisi de ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanları tarafından gerçekleştirilir. Biyopsi uygulanarak tanı konulduktan sonra, en doğru tedavi planlaması gerçekleştirilir. Cerrahi operasyonun başarıya ulaşabilmesi için erken tanı büyük önem taşır.
Ağız Enfeksiyonları Ve Apseler
Diş kökünden kaynaklanan veya yumuşak dokulardan yayılım gösteren ciddi apse ve enfeksiyonların acilen cerrahi tedaviye tabi tutulması gerekir. Bu enfeksiyonlar; zamanında tedavi edilmediği takdirde hızla yüz ve boyun bölgelerine yayılır ve yaşamsal tehdit oluşabilir. Ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanları; söz konusu apseyi boşaltır ve enfeksiyonun kaynağını ortadan kaldırır. Bu sayede enfeksiyonlar ve apselerin kontrol altına alınması mümkündür.
Ortognatik Cerrahi (Çene Bozuklukları)
Alt ve üst çenenin birbirlerine göre uyumsuz vaziyette olduğu durumlarda hasta, hem estetik hem de fonksiyonel problemler yaşar. Bu gibi durumlarda ortognatik cerrahi tedavilerine başvurulur. Halk arasında çene ameliyatı olarak da adlandırılan operasyonda dişlerin ve çenenin olması gereken ideal pozisyonuna getirilmesi amaçlanır. Bu yöntem genellikle ortodontik tedavi süreçleri ile birlikte yürütülür. Bu tedavi prosedürü ile hem işlevsel hem de estetik açıdan hastanın iyileşmesini sağlar.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisinde Uygulanan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Ağız, diş ve çene cerrahisi branşının kullandığı tedavi yöntemleri, hastalığa ve hastanın gereksinimlerine göre değişkenlik gösterir. Bu uygulamalar kimi zaman minimal invaziv işlemler olabileceği gibi zorlu ve karmaşık rekonstrüktif cerrahi operasyonları da kapsamaktadır.
Gömülü diş cerrahisi, dental implant tedavileri, sinüs lifting ve kemik grefti gibi işlemler en sık uygulanan tedavi yöntemleri arasındadır. Bunun haricinde protez öncesi cerrahi düzenlemeler, tümörler, ağız içi kistler ve çene bölgesinde meydana gelen enfeksiyonların kontrolü ve hastalıkların tanı ve tedavi süreçleri önemli bir yer kaplar. Hastanın durumu ve gereksinimleri doğrultusunda kimi zaman sedasyon, kimi zaman lokal anestezi kimi zaman da genel anestezi etkisi altında tedaviler gerçekleştirilebilir. Tüm bu operasyonlar, steril ameliyathane koşullarında uygulanmalıdır.
Minimal İnvaziv Cerrahi
Diş çekimi – Kırık, çürük ya da gömülü dişlerin cerrahi olarak çekilmesi.
Küçük kistlerin çıkartılması – İyi huylu kistlerin, hasta lokal anestezi etkisi altındayken çıkartılması.
Biyopsi – Hastada şüphe duyulan lezyonlardan doku örneğinin alınması ve patolojik incelemeye tabi tutulması da diş hekimliğinde uygulanan minimal invaziv cerrahi işlemleri arasındadır.
İmplant Ve Kemik Cerrahisi
Dental İmplant Uygulamaları – Hastanın kaybedilen dişlerinin yerine titanyum vidaların yerleştirilmesi ve yapay bir diş kökü görevi görmesini sağlayan işlemlerdir.
Sinüs Kaldırma – Üst çenede kemik yoğunluğu yeterli olmayan hastalarda sinüs boşluğuna kemik grefti eklenmesi yöntemi ile hastanın implant tedavisi için uygun hale getirilmesi için uygulanır.
Kemik Greftleme – Çene kemiğinde erime yaşayan hastalarda erime yaşanan bölgelere kemik blokları ve kemik tozu uygulanarak kemik yoğunluğunun arttırılması işlemidir.
Çene Ve Yüz Rekonstrüksiyonu
Çene Kırıklarının Tedavisi – Travmalar neticesinde çene kemiklerinde meydana gelen kırılmaların plak, vida veya tel kullanılarak onarılması için yapılan uygulamadır.
Yüz Kemiği Travmaları – Hastanın elmacık kemiği veya burun kemiği gibi yüz kemiklerinde meydana gelen kırıkların tedavisini kapsar.
Estetik Ve Fonksiyonel Cerrahi
Ortognatik Cerrahi – Hastanın çene bölgesindeki bozuklukların onarılması için uygulanan cerrahi tedavilerdir.
Gülüş Tasarımı Cerrahisi – Diş etlerinin yeniden onarılması ve biçimlendirilmesi ve estetik açıdan kusursuz hale getirilmesi için uygulanan tedaviler bütünüdür.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisinde Süreç Nasıl İşler?
Ağız, diş ve çene cerrahisi branşını ilgilendiren bir sağlık sorunu ile diş hekimine başvuran bir hasta önce kapsamlı olarak muayene edilir ve değerlendirmeye tabi tutulur. İlk muayenede hastanın yaşadığı şikayetler değerlendirilir. Görüntüleme teknolojilerinden faydalanılır. Dijital röntgen, üç boyutlu dental tomografi ve panoramik röntgen gibi tetkiklerle hastalığa kesin tanı konulur.
Kesin tanının konulmasının ardından hasta için en doğru tedavi planlaması hazırlanır. Tedavi hastanın durumuna göre genel anestezi, sedasyon veya lokal anestezi etkisi altında gerçekleştirilebilir. Cerrah hastanın konforlu bir tedavi deneyimi yaşaması ve hastalığın başarılı şekilde tedavi edilmesi için en doğru anestezi yöntemine karar verir.
Tedavinin ardından hastanın iyileşme sürecinin desteklenmesi, hızlandırılması ve olası komplikasyonları önlemek için, hastanın doktorunun tavsiyelerine harfiyen uyması ve kontrol randevularını aksatmaması gerekir.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisine Hangi Durumlarda Başvurulmalı?
Ağız, diş ve çene cerrahisine yapılan başvuruların en yaygın nedeni; ağrı ve enfeksiyona neden olan gömülü dişlerdir. Diş kaybı yaşayan ve dental implant tedavisi yaptırmak isteyenler, kemik cerrahileri, sinüs lifting ve kemik greft tedavileri için de ağız, diş ve çene cerrahisine başvurmak gerekir. Ağız içerisinde meydana gelen kit, tümör ve lezyonların tedavisi de diş cerrahisi tarafından gerçekleştirilir. Bunların haricinde protez öncesi çene kemiğinin uygun hale getirilmesi de ağız, diş ve çene cerrahisinin kapsamında değerlendirilir. Rutin diş hekimi kontrolleri olası problemlerin erkenden teşhis edilmesini ve zamanında tedavi edilmesini sağlar.
Cerrahi Tedaviler Nedir?