Kist Operasyonları

En yaygın diş hastalıkları çürükler, diş ve diş eti hassasiyeti ve yirmilik diş çekilmesi gibi durumlardır. Buna karşın çok sayıda olası diş hatalığı mevcuttur. Bu sorunlardan biri de dental kistlerdir. Diş kistleri dişin çevresinde veya yanında oluşan yumuşak doku veya sıvı keseleridir. Diş kistlerinin en bariz özelliklerinden biri dişlerin içinde veya çevresinde yavaş bir büyüme göstermeleridir.

Dental kistler çoğu zaman kuronların yakınındaki diş etlerinde, çıkmamış azı dişlerinde veya ölü diş köklerinde meydana gelirler. Özetle sağlıklı olmayan dişler diş kisti oluşumu için risk altındadır diyebiliriz. Diş kistlerinin büyümesi, enfeksiyon oluşana kadar herhangi bir ağrı yaratmaz. Bu yüzden hastanın diş kisti sorunu yaşadığını fark etmesi zor olabilir. Diş kistlerinin zamanında fark edilememesi tedavide geç kalınmasına ve ihtiyaç duyulan tedavinin kapsamının genişlemesine neden olabilir.

Diş kistleri çoğu zaman enfekte değildir. Fakat enfekte olan diş kistleri, apse oluşumuna neden olabilir. Çoğu zaman diş etinde yer alan ve diş çürüklerinin sebep olduğu bakteriler diş kistlerinin en temel nedenidir. Küçük apseler çoğu zaman antibiyotik uygulamaları ile tedavi edilebilmektedir. Fakat daha büyük boyutlu apselerin tedavisinde cerrahi müdahalelere gereksinim duyulabilir. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan diş kisti nedir, nedenleri nelerdir ve nasıl tedavi edilir sizler için anlattı.

Diş Kisti Nedir?

Diş kistleri çene kemiği ve diş etlerinde gelişen içi sıvı dolu keseleri ifade eder. Odontejenik yani diş kaynaklı kistler en yaygın dental kistlerdir. Henüz sürmemiş dişlerin ve kısmi olarak sürmüş dişlerin, azı veya köpek dişlerinin üzerinde meydana gelirler.

İyi huylu olan dental kistler tedavi edilmediği takdirde başta enfeksiyon oluşumu gibi komplikasyonlara yol açabilir. Diş kistleri çoğu zaman iyi huyludur. Ancak lokasyonu ve boyutu orantısında enfeksiyon tehlikesi yaratabilir. Bu yüzden fark edildikleri anda mutlaka tedavi altına alınmalıdırlar.

Diş kistleri çoğunlukla ölü veya henüz ölmese bile ölmekte olan dişlerin kök uçlarında meydana gelir. Henüz sürmemiş dişlerin üzerinde biriken sıvıdan dolayı gelişim gösterir. Odontejenik tümörler ve kistler genetik sendromlarla yakından ilişkilidir. Nevoid bazal hücreli karsinom problemi yaşayan kişilerin vücudunda tümörleri baskılamakla görevli gen bulunmaz. Bu da çene içerisinde çoklu dental kist gelişmesine dair risk yaratır.

Diş Kisti Hangi Tehlikelere Neden Olabilir?

Küçük bir diş kistinin bile tedavi edilmesi ilerleyen dönemde meydana gelebilecek olası komplikasyonların önlenmesini sağlar. Tedavi edilmeyen diş kistleri şu gibi komplikasyonlara neden olabilir:

• Enfeksiyon
• Diş Kaybı
• Çene Kırığı
• Ameloblastoma veya Çene Tümörü

Diş Kistleri Belirtileri Nelerdir?

Dental kistlerin neden olduğu belirtiler kistin yerleşim gösterdiği bölgeye, boyutuna ve kistin türüne göre farklılık gösterir. Genel olarak diş kistlerinin neden olduğu belirtileri sıralamamız gerekirse:

• Gelişen enfeksiyondan dolayı görülen şişlik ve ağrılar
• Kistin büyümesinden dolayı çene kemiğinde meydana gelen zayıflama
• Büyüme gösteren kistin ittiği dişlerde yaşanan pozisyon değişiklikleri
• Sinüs sorunlarından dolayı yaşanan solunum ve uyku problemleri sıralanabilir.

Diş Kistleri Türleri Nelerdir?

Diş kistlerinin türleri üç başlık altında sınıflandırılmaktadır. Bunları şu şekilde sıralanabilir:

• Keratokist
• Dentigeröz
• Periapikal Kist

Diş Kisti Nasıl Teşhis Edilir?

Küçük dentigeröz kistler çoğu zaman kişiye diş röntgeni çekilmediği sürece fark edilmesi ve tanı alması zor yapılardır. Diş hekiminiz, diş röntgeninizi çektikten sonra normal olmayan bir bulguya rastlarsa bunun periapikal kist veya anvizmal kemik kisti gibi bir yapı olduğundan şüphelenebilir. Tanıyı kesinleştirmek için bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans gibi tetkiklere başvurur. Kistin daha büyük olduğu vakalarda diş hekimi sadece fiziksel muayenede bile dentigeröz kist tanısını koyabilmektedir.

Diş Kistlerinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Diş kistler (dental kistler) diş hekimi veya çene cerrahisi uzmanı tarafından yapılan detaylı bir muayeneye tabi tutulur. Sonrasında kistin türü, kistin lokasyonu ve boyutunu değerlendirerek kişinin ihtiyaçlarına yönelik en doğru tedavi planlamasını yapar. Diş kökünde meydana gelen dental kistlerin iyileşme sürecinin başlaması için öncesinde endodontik tedavi veya kanal tedavisinin uygulanmasına gereksinim duyulabilir.

Eğer kist, bulunduğu bölgede bir süredir bulunuyorsa ve hastanın bağışıklık sistemi herhangi bir faktörden dolayı tehlike altında ise kist şişer. Zonklama ve ağrı gibi semptomlar gösterebilir. Bu da dişin çekilmesi gerekliliğini gündeme getirebilir. Veya hastaya kanal tedavisi uygulanmasına karar verilebilir.

Dentigeröz kistlerin tedavisi ise kistin büyüklüğüne göre şekillenir. Küçük boyuttaki kisrlerde diş hekimi, kistten etkilenen dişle birlikte kistin cerrahi müdahale ile çıkartılmasına karar verebilir. Farklı vakalarda ise marsupialization isimli bir yöntem tercih edilir. Bu kapsamda kistin için boşaltılması amaçlanır. Bunun için kistin kesilmesi gerekir. Kistin içeriğinde yer alan sıvı boşaltıldıktan sonra açık tutmak için kenarlara dikişler uygulanır. Bu sayede söz konusu bölgede yeni bir kistin meydana gelmesi önlenmiş olur.

Kist Operasyonları

Kist operasyonları cerrahi müdahale gerektiren ve oral cerrahi kapsamında bulunan operasyonlardır. Hastada görülen kistin boyutu, türü ve lokasyonu göz önünde bulundurularak hastaya özel bir tedavi planlaması gerçekleştirilir.

Cerrahi müdahale ile çıkartılması gereken diş kistlerine doğru zamanda müdahale edilmezse kist zaman içerisinde ciddi büyüme gösterir. Zamanla çenedeki sinirler, çevredeki yumuşak ve sert dokulara, komşu dişlere ve çene kemiğine zarar verebilir. Bunun neticesinde ciddi komplikasyonlar ve sağlık sorunları ile karşı karşıya kalınabilir.

Büyük boyuttaki diş kistlerinde uygulanması gereken tedavi yöntemleri daha komplekstir. Hatta bu kistlerin tedavisinde komplikasyonla karşılaşma riski daha yüksek olabilmektedir. Bu yüzden diş kistlerinin olabildiğince erken dönemde tanı alması ve çıkartılması büyük önem taşır.

Kist operasyonları genellikle 45 ila 90 dakikalık bir zaman diliminde tamamlanabilmektedir. Öncesinde işlem uygulanacak bölgenin lokal anestezi yöntemi ile uyuşturulması gerekir. Fakat kişi özelinde yapılan muayene ve değerlendirmeler sonucunda doktor sedasyon veya genel anestezi yöntemlerinden birini de tercih edebilir. Sinirler ve benzeri yaşamsal önem arz eden yapıları içermeyen küçük kistler çoğunlukla kist enükleasyonu yöntemi kullanılarak çıkartılır.

Kist operasyonlarında ilk olarak kistin üzerinde bulunan yumuşak dokuların kaldırılması gerekir. Doktor gerekli görürse kiste daha rahat erişebilmek için çene kemiğinde bir pencere meydana getirebilir. Sonrasında hedeflenen diş çekilir. Ardından kist çıkartılır yahut enükle edilir. Sonrasında ise kalan boşluk derinlemesine temizlenir ve sterilize edilir.

Su geçişini önleyecek şekilde operasyon bölgesi kapatılır. Ancak daha büyük kist boşlukları söz konusu ise ilk olarak boşluğun üzerine ekstra bir pansuman uygulanır. Bu pansumanın işlemden bir ya da iki gün sonra çıkartılması gerekir. Kimi zaman çıkartılan kist mikroskobik incelemeye tabi tutulmak için laboratuvara gönderilebilir.

Kistlerin Ne Zaman Cerrahi Yolla Çıkarılması Gerekir?

Diş kistlerinin anormal biçimde patojen bir yapıya sahip olması ya da ilaç uygulamaları ile iyileşmenin mümkün olmadığı hallerde cerrahi müdahale ile çıkartılması bir gereklilik haline gelir. Kist operasyonlarının planlaması yapılırken diş hekiminiz söz konusu dental kistin neden olduğu semptomlar, kistin konumu ve büyüklüğü gibi parametreleri kapsamlı şekilde değerlendirir.

Kist Operasyonları Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?

Diş kisti ameliyatlarının ardından iyileşme döneminin olabildiğince hızlı ve konforlu şekilde seyredebilmesi için doktorunuzun öneri ve talimatlarına harfiyen uymalı ve reçete edilen ilaçlarınızı, düzenli olarak aksatmadan kullanmalısınız. İyileşme sürecini olumsuz yönde etkilediği için kist ameliyatlarının ardından alkollü içeceklerin ve sigara tüketiminin belirtilen süre boyunca durdurulması gerekir.

Alkol kanın sulanmasına ve kanda yer alan oksijen miktarının azalmasına neden olur. İyileşme sürecinin uzamasına ve zarar görmesine neden olabilir. Sigara kullanmak genel olarak dokuların iyileşmesini olumsuz etkiler. Hatta enfeksiyon görülme riskini büyük oranda arttırır. Ayrıca doktorunuzun belirttiği süre boyunca diş fırçalamamalı ve ağız gargarası kullanmamalısınız. Aksi halde henüz iyileşmeyen yaralarda kanama oluşması gibi risklerle karşı karşıya kalabilirsiniz.

Kist Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Diş kisti operasyonlarının ardından kişinin ağız hijyenine azami özen ve dikkat göstermesi önemlidir. Diş hekiminin belirttiği süre boyunca sadece yumuşak gıdalarla hatta sıvı gıdalarla beslenmek gerekir. Operasyon bölgesinin hızlı bir iyileşme göstermesi, herhangi bir zedelenme yaşamaması için bir süreliğine yanak ve dudak çekme gibi davranışlardan da uzak durulması gerekir.