Diş Hekimi Kimdir ve Nasıl olunur?

Diş hekimi diş ve diş eti hastalıklarının tanı, tedavi ve takibini gerçekleştiren, çene ve ağız içerisindeki estetik problemleri gideren bir uzmanlık branşıdır. Diş hekimleri sadece diş ve diş eti hastalıklarını tedavi etmekle kalmaz bunun yanı sıra insanları ağız ve diş sağlığını korumaları için bilinçlendirir. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan, diş hekimi (diş doktoru) kimdir ve nasıl diş hekimi olunur sizler için anlattı.

Diş Hekimi (Diş Doktoru) Ne İş Yapar?

Diş hekimleri temel olarak çocuklarda ve yetişkinlerde diş ve diş eti sağlığını korumaya odaklıdır. Mevcut sorunları tedavi etmenin yanı sıra meydana gelebilecek muhtemel sağlık sorunlarına karşı önleyici tedaviler de uygular. Bunun yanı sıra hastaları bilinçlendirerek ağız ve diş sağlığını korumalarına yardımcı olur. Diş hekimlerinin gerçekleştirdiği uygulamaları sıralamamız gerekirse:

Dişlerde oluşan çürükleri tedavi etmek ve çürüklerin neden olduğu boşlukları dolgu uygulamaları ile kapatmak
Tedavi uygulanırken hastanın konforlu olması ve acı hissetmemesi için duruma göre en doğru anestezi tekniğini uygular. Özellikle çocuklarda diş tedavisine dair korku gelişmesini önler.
Hastanın dişlerinin çiğneme, ısırma ve konuşma gibi işlevlerini yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyulan tedaviler uygular.
Herhangi bir nedenle travma yaşayan, kırılan veya hasar gören dişleri onarır.
Diş hastalıklarında tedavi için ihtiyaç duyulan ilaçları reçete eder.
Hastaların ağız ve dişlerin bakımı ve hijyeni konusunda bilinçlenmelerini sağlar.
Protez ve kaplamaların tasarımını ve modellemesini gerçekleştirir. Hastanın ağız içinden hassas ölçüler alır ve en doğru tasarımları hayata geçirir.
Ağız, diş ve çene sağlığı alanında dünyada yaşanan gelişmeleri, yeni teknolojileri ve yeni tıbbi yaklaşımları yakından takip eder ve uygular.

Nasıl Diş Hekimi Olunur?

Diş hekimi olabilmek için üniversitelerin Diş Hekimliği Fakültesinde beş yıl süreli lisans eğitimini tamamlamak gerekir. Diş Hekimliği Fakültesinden mezun olan öğrenciler diş hekimi unvanı alırlar. Diş Hekimliği Fakültesindeki lisans eğitimi süresince teorik ve pratik eğitimler alınır ve resmi stajlar tamamlanır. Staj sırasında vaka tecrübesi ve pratik uygulama deneyimi edinilir. Ardından DUS sınavına girilerek farklı diş hekimliği branşlarında uzmanlık eğitimi alınır ve Uzman Diş Hekimi Unvanı alınır.

Diş Hekiminde (Diş Doktorunda) Olması Gereken Özellikler Nelerdir?

Diş hekimi olmak hassas ve titiz şekilde çalışabilmeyi, üst düzey el becerisine sahip olmayı, odaklanma becerisini ve analitik zekayı gerektirir. Bu yüzden diş hekimleri;

Hastanın ağzında meydana gelen sağlık sorunlarını ve değişimleri tespit edebilmeli ve her vakayı ayrıntılı şekilde değerlendirmelidir.
Hastanın ağzında, diş ve diş etlerine görülen semptomları doğru şekilde analiz edebilmelidir. Bu semptomlara bakarak hastanın ihtiyaçlarını karşılayacak en doğru tedavi planlamasını hayata geçirebilmelidir. Bunun için gereken bilgi ve yeteneğe sahip olmaları beklenir.
Diş hekimleri tedavi boyunca uzun süreler ayakta veya oturarak fiziksel bir efor harcarlar. Bu yüzden zorlu tedavilerin üstesinden gelebilecek fiziksel güce ve dayanıklılığa sahip olmaları gerekir.
Diş hekimleri her yaştan hastayla ve hasta yakınlarıyla doğru ve etkili iletişim kurabilmelidir.
El koordinasyonları küçük aletlerle hassas müdahaleler yapabilecek kadar gelişmiş olmalıdır.
Unutmamak gerekir ki diş tedavileri uzun sürebilen, büyük özen ve titizlik isteyen tedavilerdir. Bu yüzden diş hekimlerinin bu süreçleri yönetebilecek fiziksel ve mental güce, dayanıklılığa sahip olması gerekir.
Hasta kayıtlarının doğru tutulması konusunda hassas ve dikkatli olmaları gerekir.

Diş Hekimliği Eğitimi Neleri Kapsar?

Beş yıl süren lisans düzeyindeki diş hekimliği eğitimi süresince öğrenciler tıp bilimleri ve sağlık alanında temel bilgi ve becerileri kazanırlar. Diş Hekimliği Fakültesinde insan anatomisinden mikrobiyolojiye, fizyolojiden biyokimyaya kadar çok sayıda alanda temel eğitimler verilir. Bunun yanı sıra ağız sağlığı ve diş eti hastalıkları, çene ve diş yapıları hakkında detaylı eğitimler verilir. Öğrenciler klinik tecrübe ve beceriler kazanmak için pratik uygulamalı eğitimlere tabi tutulur. Diş hekimliğinde tedavi yöntemleri, hasta muayenesi kullanılan tanı araçları konusunda öğrenciler ciddi biçimde eğitilirler.

Bunların yanı sıra ağız ve çene cerrahisi tedavileri, ortodontik tedaviler ve estetik diş hekimliği gibi spesifik konularda öğrencilere bilgi ve tecrübe kazandırılır. Öğrenciler stajlarda ve klinik çalışmalarında gerçek vakalarda çalışma fırsatı yakalarlar. Teorik bilgiler pratik uygulamalarla pekiştirilir. Bu uzun ve zorlu eğitim sürecini başarı ile tamamlayan öğrenciler, diş hekimi olarak fakülteden mezun olurlar.

Diş Hekimleri Hangi Tedavileri Yaparlar?

Diş hekimleri hastaların ağız, diş ve diş eti sağlığını korumak amacıyla çok sayıda tedavi uygulaması gerçekleştirirler. Bu tedavileri tek tek anlatmamız gerekirse:

Diş Muayenesi

Diş hekimleri muayene için kliniğe gelen hastaların ağız ve dişlerinin sağlık durumunu detaylı şekilde değerlendirirler. Mevcut sağlık problemlerini ve muhtemel sağlık sorunlarını tespit ederler. Diş çürükleri ve diş eti hastalıklarının muayenesi gerçekleştirilir. Bu muayeneler sayesinde diş hekimi birçok problemi, henüz yaşanmadan çözer.

Diş Temizliği

Diş yüzeylerinde biriken plaklar ve diş taşları, muhtemel diş kayıplarının önlenmesi ve hastanın ağız hijyeninin sağlanması için mutlaka temizlenmelidir. Diş hekimleri profesyonel diş temizliği ile hastanın diş ve diş eti sağlığını korur, çürük riskini büyük oranda önlemiş olur.

Dolgu

Diş çürüklerinin tedavisinin ardından işlevsel kullanım için dolgu uygulamasına gereksinim duyulur. Dolgu uygulaması, çürüğün temizlenmesinin ardından oluşan boşlukların dolgu materyali ile doldurulmasını amaçlar. Çürüyen dişin kaybedilmesini ve işlevlerinin korunmasını sağlar.

Kanal Tedavisi

Dişin içinde enfekte olan pulpa dokusunun temizlenmesi ve sonrasında oluşan boşlukların doldurulmasına kanal tedavisi adı verilir. İleri seviyelere ulaşan diş çürüklerinin tedavisinde dişin kurtarılması için kullanılır.

Diş Çekimi

Gerekli durumlar karşısında dişin kurtarılması mümkün değilse ve söz konusu diş çevredeki diğer sağlıklı diş ve dokulara zarar verme riski yaratıyorsa genel ağız ve diş sağlığının korunması için çekilmesine karar verilir.

Ortodonti

Dişlerin doğru şekilde hizalanabilmesi için diş teli veya şeffaf plak gibi ortodontik tedavi yöntemleri uygulanır. Bu dişlerin estetik açıdan daha düzgün görünmesini sağlar.

Diş Protezleri

Doğal dişlerini kaybeden hastaların çiğneme ve konuşma işlevlerini yeniden kazanabilmeleri için protetik tedaviler yani diş protezleri kullanılır. Sabit ve hareketli olmak üzere farklı protez türleri bulunmaktadır.

Estetik Diş Hekimliği

Dişlerin beyazlatılması, pembe estetik (diş eti estetiği), gülüş tasarımı ve laminat veneer gibi estetik diş hekimliği uygulamaları hastanın estetik açıdan kusursuz bir gülüşe sahip olmasını sağlar.

Diş Eti Tedavisi

Diş etlerinde yaşanan enfeksiyonların ve hastalıkların tedavisi için uygulanan yöntemleri kapsar.

İmplant

Diş kayıplarının telafisi için çene kemiğine titanyumdan üretilmiş implant vidaları yerleştirilir. Bu vidalar yapay bir diş kökü görevi görür. Hastanın yeniden ağız ve diş estetiğinin sağlanmasına ve diş fonksiyonlarının yeniden kazanılmasına yardımcı olur. Dayanıklı ve uzun vadeli bir tedavi uygulamasıdır.

Gülüş Tasarımı

Hastanın kendi yüz hatlarına uygun, sağlıklı ve estetik bir gülüşe sahip olabilmesi için uygulanan tedaviler bütünü gülüş tasarımı olarak adlandırılır.

Diş Hekimleri Hangi Tanı ve Tedavi Araçlarını Kullanırlar?

Diş hekimleri hastalarına hizmet verirken çeşitli tanı ve tedavi araçları kullanırlar. Bu araçlar:

Röntgen Cihazları

Hastanın dişlerini ve çene yapısını analiz etmek için röntgen cihazlarından yani görüntüleme teknolojilerinden yararlanılır. Röntgen cihazları ile diş kökleri, çürükler veya enfeksiyonlar kolaylıkla teşhis edilebilirler.

Ağız Muayene Aletleri

Dişlerin tüm yüzeylerini görüntüleyebilmek için aynalar kullanılır. Muayene aletleri arasında sondalar ve diş etlerinin sağlığını, derinliğini ölçmekte kullanılan araçlar da yer alır.

Diş Temizleme Aletleri

Diş yüzeyinde biriken plak ve diş taşlarını temizlemek için ultrasonik temizleyiciler ve manuel aletler kullanılır.

Anahtar ve Kavram Aletleri

Çürümüş ya da hasar görmüş dişlerin tedavisinde dolgu malzemeleri ve aletlerinden faydalanılır. Kanal tedavisi araçları dişlerin içindeki enfekte olan dokunun çıkartılması ve kök kanallarının temizlenmesini sağlar.

Anestezi Ekipmanları

Hastanın tedavi sırasında herhangi bir ağrı hissetmemesi için anestezi ekipmanlarından faydalanılır. Diş tedavilerinin büyük bir bölümü, hasta lokal anestezi etkisi altındayken gerçekleştirilir. Fakat gerekli durumlarda sedasyon veya genel anestezi tercih edilebilir.

Diş İmplantı Araçları

Diş kaybı yaşayan hastalar için yapay diş kökü görevi gören implant vidalarından faydalanılır. Bu implantlar üzerine protezler yerleştirilerek hastaya güçlü bir çiğneme fonksiyonu kazandırılır.

Ortodontik Aletler

Dişlerin doğru şekilde hizalanabilmesi için kullanılan şeffaf plaklar, diş telleri ve braketler gibi ortodontik araçlar kullanılır. Tüm bu ortodontik araçlar hastaların hem estetik görünümünü hem de çiğneme fonksiyonunu iyileştirmeyi amaçlar.

Estetik Araçlar

Estetik diş hekimliği alanında laminate veneer gibi özel ağartıcılar diş beyazlatma amacıyla kullanılır.

Dijital Teknolojiler

Bilgisayar destekli dijital diş hekimliği araçları; üç boyutlu tarayıcılar, tasarım modelleme yazılımları, dijital görüntüleme sistemleri diş problemlerinin çok daha başarılı şekilde teşhis edilebilmesini sağlar. Özellikle estetik diş tedavilerinde büyük avantajlar sağlar.

Diş Hekimleri Çalışmalarını Nerelerde Gerçekleştirir?

Diş Hekimliği Fakültesinden mezun olan diş hekimleri, kendi özel kliniklerinde, başka kliniklerde ve hastanelerde çalışabilirler. Hem kamu hastaneleri hem de özel sağlık kuruluşlarında mesleklerini sürdürebilirler.