Kırık Diş Nasıl Tedavi Edilir?
Kırık diş, diş minesinde veya dentin dokusunda meydana gelen küçük bir parçanın kaybedilmesinden dişin daha derin tabakalarını etkileyen ciddi kırılmalara kadar, farklı şekillerde karşımıza çıkabilen bir sorundur. Sert bir yiyeceği ısırmak, çürüme, diş sıkma ya da gıcırdatma (bruksizm), ağız bölgesine alınan darbeler gibi çok sayıda faktör dişlerde kırılmalara yol açabilir. Kırık dişlerin tedavisinde uygulanacak protokol, kırığın büyüklüğüne, dişin sağlam kalan dokusuna, sinir dokusunu etkileyip etkilemediğine veya kırığın bulunduğu bölgeye göre şekillenir. Küçük kırıklarda dolgu veya kompozit bonding işlemi yeterli olabilir. Buna karşın daha geniş doku kayıpları söz konusu ise kuron, kanal tedavisi ya da kimi zaman dişin çekilmesi gibi çözümler gündeme gelebilir. Adana’da hastalarına hizmet veren Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan kırık dişlerin tedavisi hakkında merak edilenleri sizler için anlattı.
Kırık Diş Neden Olur?
Dişler biyolojik olarak güçlü yapılardır. Ancak yine de aşırı kuvvetle karşılaştığında zarar görebilir. Diş kırılmaları her zaman dışarıdan alınan bir darbeden kaynaklanmayabilir. Zamanla dişi içeriden zayıflatan bazı durumlar da diş kırılması riskini arttırabilir.
Diş kırılmasının en yaygın nedenlerini sıralamamız gerekirse:
- Sert cisimleri ya da yiyecekleri ısırmak
- Düşme, çarpma gibi durumlar sırasında ağız bölgesine alınan darbeler
- Diş çürümesi sonucunda diş dokusunda meydana gelen zayıflama
- Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı
- Büyük dolgulardan dolayı zayıflayan diş dokusu
- Geçmişte kanal tedavisi uygulanan dişlerde zamanla oluşan yapısal zayıflıklar
- Dişlerde oluşan aşınmalar
Özellikle çürükten dolayı yapısal olarak zayıflayan dişler, normal çiğneme kuvveti uygulandığında bile kırılabilmektedir. Bu yüzden kırık dişin sadece görünen bölümünün değerlendirilmesi yeterli olmaz.
Kırık Dişin Belirtileri Nelerdir?
Kırık diş kimi zaman herhangi bir ağrı yaratmadan da fark edilebilir. Diş minesinde meydana gelen küçük kırıklar sadece dişin görünümünde farklılık yaratabilir. Ancak daha derin diş kırıklarında farklı belirtilerle karşılaşabiliriz. Kırık dişlerin yol açtığı belirtiler şu şekildedir:
- Çiğnerken ya da ısırırken hissedilen ağrı
- Sıcak ve soğuk gıdalara karşı hissedilen hassasiyet
- Tatlı tüketirken dişlerde meydana gelen sızlama
- Diş yüzeyinde keskin ya da pürüzlü bir bölgenin hissedilmesi
- Dişin bir parçasının kopması
- Diş eti hassasiyeti ya da diş etinde oluşan şişlik
- Sürekli veya periyodik diş ağrısı.
Kırık Diş Nasıl Tedavi Edilir?
Kırık dişler için uygulanan tek bir tedavi yöntemi yoktur. Diş hekiminiz ilk olarak kırılan dişin nerede olduğunu, ne derece derine ilerlediğini, dişin ağızda sağlıklı şekilde korunup korunamayacağını değerlendirir.
Muayenenin yanı sıra gerekli hallerde röntgen gibi görüntüleme teknolojilerine de başvurulabilir. Kırık dişlerin tedavisinde kullanılan yöntemler ise şu şekildedir:
- Kompozit Dolgu
- Bonding
- Kuron (Diş Kaplaması)
- Kanal Tedavisi
- Diş Çekimi
- Uygun durumlarda kırılan dişin tekrar yapıştırılması
Kırık Diş Dolgu ile Tedavi Edilir mi?
Evet, bazı diş kırıkları dolgu yöntemi kullanılarak tedavi edilebilir. Kırık bir dişin dolgu ile tedavi edilip edilemeyeceği kırığın büyüklüğüne ve geride kalan sağlam diş dokusunun miktarına göre belirlenir. Eğer küçük bir parça kaybedilmişse kompozit dolgu, tedavi için yeterli olabilir. Fakat dişin büyük bir bölümü kırılmışsa sadece dolgu uygulamaları ile dişi korumak mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda kanal tedavisi veya kuron uygulaması gibi farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Kırık Diş Çekilir mi?
Kırılan her dişin çekilmesi gerekmez. Diş hekimliğinde temel yaklaşım doğal dişin olabildiğince korunmasıdır. Dişin tedavi edilebilir olup olmadığına karar verirken dişin kökü, çevre dokulara etkisi, kırığın lokasyonu, derinliği ve kalan sağlam diş dokusunun miktarı göz önünde bulundurulur. Tedavi edilmesi mümkün olmayan derin ya da parçalanmış diş kırıklarında dişin çekilmesi gerekebilir.
Kırık Diş Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Dişlerde meydana gelen derin kırıklar, zaman ilerledikçe dişin daha fazla zarar görmesine neden olabilir. Kırılan bir diş tedavi edilmediği takdirde:
- Diş hassasiyeti artar
- Kırık ilerler
- Pulpa dokusu zarar görebilir.
- Enfeksiyon gelişebilir
- Çiğneme sırasında ağrı hissedilebilir
- Ve zamanla daha fazla diş dokusu kaybedilebilir.
Bu yüzden ağrı hissetmeseniz bile tespit ettiğiniz bir diş kırığı varsa zaman kaybetmeden diş hekiminize başvurmanız gerekir.
Kırık Diş Sonradan Tekrar Kırılır mı?
Tedavi edilen kırık bir dişin tekrardan kırılma riski; dişin başlangıçtaki durumuna ve kırığa yol açan faktörlere göre değişir. Örnek vermek gerekirse bruksizm yani diş sıkma alışkanlığı devam ediyorsa, uygulanan restorasyon üzerinde de yüksek kuvvet uygulanabilir. Sert cisimleri ısırma alışkanlığı da yeniden kırılma riskini arttırabilir. Bu yüzden kırılan bölgenin onarılması kadar, kırığa neden olan faktörlerin de değerlendirilmesi gerekir. Diş hekimi koruyucu uygulamalar ve gece plağı gibi önlemler tavsiye edebilir.
Kırık Diş Nasıl Korunabilir?
Diş kırıklarını tamamen önlemek mümkün olmasa bile bazı davranışlarla kırık riskini azaltmak mümkün olabilir.
- Sert cisimleri dişlerle kırmaktan kaçınmak
- Diş gıcırdatma veya sıkma alışkanlığı varsa buna yönelik önlemler almak
- Çürüklerin ve eskiyen restorasyonları tedavi ettirmek
- Diş hekimi kontrollerini aksatmamak
- Temas gerektiren sporlar esnasında ağız koruyucu kullanmak
- Ağız ve diş bakımını düzenli olarak sürdürmek faydalı olabilir.
Kırık Diş Nasıl Tedavi Edilir? Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, kırılan diş dokusu kendiliğinden eski haline dönmez. Ancak kırığın türüne ve boyutuna bağlı olarak diş hekimi tarafından uygulanan restoratif tedavilerle dişin görünümü ve işlevi yeniden kazandırılabilir.
Ağrı olmaması, dişteki kırığın önemsiz olduğu anlamına gelmez. Bazı diş kırıkları başlangıçta herhangi bir belirti göstermeyebilir. Kırığın derinliği ve dişin genel durumu diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Kırık dişin pulpa dokusunu etkilemesi veya pulpanın geri dönüşü olmayan şekilde zarar görmesi durumunda kanal tedavisi gerekebilir. Uygulanacak tedavi, diş hekimi tarafından yapılan muayene ve gerekli değerlendirmeler sonucunda belirlenir.
Yarısı kırılan bazı dişler, uygun restoratif veya endodontik tedavilerle ağızda tutulabilir. Ancak kırığın köke veya dişi destekleyen dokulara kadar ilerleyip ilerlemediği tedavi kararında önemli bir faktördür.
Dişiniz kırıldığında mümkün olan en kısa sürede diş hekiminize başvurmalısınız. Kırığın daha fazla ilerlemesini önlemek ve uygun tedaviyi belirlemek için diş hekimi tarafından değerlendirme yapılması önemlidir.
Dişin kurtarılamadığı ve çekilmesinin gerektiği durumlarda, uygun hastalarda implant tedavisi değerlendirilebilir. İmplant kararı, dişin ve çene kemiğinin durumuna göre diş hekimi tarafından verilir.
