Stabilizasyon Splinti nedir? Ne işe yarar? Gece Plağı İle Stabilizasyon Splinti Arasındaki Farklar Nelerdir?
Stabilizasyon splinti, ağız–çene sisteminde fonksiyonel dengeyi yeniden sağlamak amacıyla kullanılan oklüzal (dişlerin kapanışına ve temas yüzeylerine ait) bir apareydir. Splintleme; travma, fonksiyon bozukluğu veya yapısal zayıflık gösteren dokuların dışarıdan desteklenerek korunması ve stabilize edilmesini ifade eder.
Ağız ve diş sağlığı alanında bu yaklaşım; dişlerin birbirine bağlanması, travma sonrası dişlerin yarı rijit biçimde stabilize edilmesi ya da çiğneme sisteminin biyomekaniğini düzenlemeye yönelik oklüzal (üst ve alt dişlerin kapanışı, temasları ve birbiriyle olan ilişkisi) apareylerin kullanımı şeklinde uygulanır. Adana’daki kliniğinde hastalarına hizmet veren Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan, stabilizasyon splintinin tanımı, kullanım alanları ve faydaları hakkında bilgi verdi.
Stabilizasyon Splinti Nedir?
Stabilizasyon splinti, dişler arasındaki temas ilişkisini kontrollü biçimde düzenleyerek çiğneme sistemine binen aşırı ve dengesiz kuvvetleri azaltmayı amaçlayan, kişiye özel olarak hazırlanan oklüzal bir apareydir. Özellikle (diş sıkma) ve temporomandibular eklem rahatsızlıklarında; dişleri, çene eklemini ve kas yapısını koruyarak fonksiyonel denge sağlar, kas aktivitesini rahatlatır ve ağrı semptomlarının kontrol altına alınmasına katkıda bulunur. Genellikle gece kullanımı için tasarlanan bu akrilik splint, gerekli durumlarda gündüz kullanımına da uygun olacak şekilde planlanabilir.
Stabilizasyon Splinti Kullanım Alanları Nelerdir?
Tedavi Sürecinde Dişlerin Korunması: Diş tedavileri sırasında ve sonrasında dişler ile restorasyonların aşırı çiğneme kuvvetlerine maruz kalmasını azaltarak korunmasına katkı sağlar ve tedavi sonuçlarının stabilitesini destekler.
Diş Sıkma ve Gıcırdatma (Bruksizm): Diş yüzeylerinde oluşan aşınmayı sınırlar, dişlere aktarılan kontrolsüz kuvvetleri azaltır ve çiğneme kaslarının rahatlamasına yardımcı olur.
TME (Temporomandibular Eklem) Problemleri: Çene eklemi üzerindeki yükü azaltarak ağrının hafiflemesine katkı sağlar ve eklemin daha fizyolojik bir pozisyonda fonksiyon görmesini destekler.
Kas Kaynaklı Çene Ağrıları: Çiğneme kaslarında oluşan aşırı gerilim ve spazmların azaltılmasında destekleyici olarak kullanılır.
Parafonksiyonel Alışkanlıklar: Kalem ısırma, tek taraflı çiğneme gibi zararlı alışkanlıkların ağız–çene sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlar.
Stabilizasyon Splinti Hangi Avantajları Sağlar?
Diş Dokularının Korunması: Diş yüzeylerinde meydana gelen aşınma ve mikrohasarların oluşumunu sınırlar, diş yapısının bütünlüğünü korumaya yardımcı olur.
Kas ve Eklem Kaynaklı Ağrıların Azaltılması: Çene kasları üzerindeki aşırı gerilimi azaltarak ağrı, hassasiyet ve fonksiyonel rahatsızlıkların hafiflemesine katkı sunar.
Çene–Diş İlişkisinin Dengelenmesi: Alt ve üst çene arasındaki temas ilişkisini düzenleyerek çene eklemlerinin daha dengeli ve fizyolojik bir pozisyonda çalışmasını destekler.
Uyku Konforunun Desteklenmesi: Gece boyunca diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığının etkilerini azaltarak daha rahat ve kesintisiz bir uyku sürecine katkı sağlayabilir.
Stabilizasyon Splinti Nasıl Uygulanır?
Stabilizasyon splinti, diş hekiminin yaptığı detaylı klinik muayene ve gerekli değerlendirmeler sonrasında hastaya özel olarak planlanır. İlk aşamada çene eklemi, dişlerin kapanış ilişkisi ve kas yapısı incelenir. Ardından hastanın ağız ölçüleri alınarak bireysel ihtiyaçlara uygun bir splint tasarımı gerçekleştirilir.
Alınan ölçüler doğrultusunda, özel bir diş laboratuvarında hazırlanan stabilizasyon splinti diş hekimi tarafından hastaya tatbik edilir. Uygulama sonrasında splintin ağız içindeki uyumu ve kapanış dengesi kontrol edilir. Gerekli ayarlamalar yapılır ve hastaya kullanım süresi ile bakımına ilişkin detaylı bilgilendirme sağlanır.
Gece Plağı ( Oklüzal Splint) İle Stabilizasyon Splinti Arasındaki Farklar Nelerdir?
Gece plağı (oklüzal splint) ile stabilizasyon splinti arasında; amaçları, etkiledikleri yapılar, fonksiyonel etkileri, kullanım şekilleri ve tedaviye yaklaşımları açısından belirgin farklar bulunmaktadır.
- Gece plağı, ağırlıklı olarak diş sıkma ve gıcırdatma sırasında dişlerin birbirine zarar vermesini önlemeyi hedefler. Stabilizasyon splinti ise çiğneme sistemi genelinde kas, diş ve çene eklemi arasındaki fonksiyonel dengeyi sağlamayı amaçlar.
- Gece plağı temel olarak dişleri korumaya odaklanır. Stabilizasyon splinti ise dişlerin yanı sıra çene kasları ve temporomandibular eklem üzerinde de terapötik etki gösterir.
- Oklüzal gece plakları genellikle pasif koruyucu apareylerdir. Stabilizasyon splintleri ise kapanış ilişkisini düzenleyerek aktif bir şekilde kas gevşemesi ve eklem rahatlaması sağlar.
- Gece plağı çoğunlukla yalnızca gece kullanımı için planlanır. Stabilizasyon splinti ise klinik gereksinime bağlı olarak geceye ek olarak gündüz saatlerinde de kullanılabilir.
- Gece plağı daha çok semptomları sınırlamaya yönelik koruyucu bir araçtır. Stabilizasyon splinti ise tanı ve tedavi sürecinin bir parçası olarak, kontrollü ve planlı şekilde uygulanır.
- Gece plağı splinte göre çok incedir. Uzun dönem kullanımlarda aşınır, delinir ya da yıpranır. Splint ise çok daha dayanıklı ve uzun ömürlüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Stabilizasyon Splinti, dişlerin kapanış ilişkisini düzenleyerek çene kasları ve çene eklemi üzerindeki aşırı yükleri azaltan, kişiye özel hazırlanan oklüzal bir apareydir.
Dişleri aşınmaya karşı korur, çene kaslarını rahatlatır, eklem üzerindeki baskıyı azaltır ve ağrı kontrolüne yardımcı olur.
Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm) alışkanlığı olanlar, çene eklemi (TME) ağrısı yaşayanlar ve kas kaynaklı çene rahatsızlıkları bulunan bireyler için önerilir.
Çoğunlukla gece kullanımı için planlanır; ancak diş hekiminin önerisine bağlı olarak gündüz saatlerinde de kullanılabilir.
Tedavi yalnız başına kalıcı değildir. Ancak doğru kullanıldığında semptomların kontrol altına alınmasına ve çiğneme sisteminin korunmasına önemli katkı sağlar.
Çene Eklemi (TME) Rahatsızlıkları