Ortodontik tedavinin tamamlanmasının ardından diş tellerinin veya şeffaf plakların çıkarılması aktif tedavi sürecinin sona erdiğini gösterir. Tedavi sonucunun uzun süre korunabilmesi amacıyla, aktif ortodontik tedavi sonrasında uygulanan pekiştirme süreci en az tedavi süreci kadar önem taşımaktadır. Bu süreç, pekiştirme (retansiyon) dönemi olarak adlandırılır ve dişlerin yeniden eski konumlarına yönelme eğiliminin azaltılmasını amaçlar.
Ortodontik tedavi sonrasında dişleri çevreleyen kemik ve yumuşak dokuların yeni dizilime uyum sağlaması belirli bir zaman gerektirir. Bu nedenle ortodontist tarafından önerilen retainer veya şeffaf pekiştirme plaklarının düzenli kullanılması tedavi başarısının korunmasına katkı sağlar.
Adana'da hizmet veren Ortodonti Uzmanı Uzm. Dt. Emin Serhat Arıkan, ortodontik tedavi sonrasında hastalarının diş yapısını ve tedavi sonucunu değerlendirerek kişiye özel pekiştirme planı oluşturmakta, düzenli kontroller ile tedavi sonuçlarının korunmasını desteklemektedir.
Ortodontik Tedavi Sonrası Nedir?
Ortodontik tedavi sonrası süreç; diş telleri veya şeffaf plak tedavisinin tamamlanmasının ardından, elde edilen diş diziliminin korunmasına yönelik uygulanan takip dönemidir.
Bu süreçte kullanılan sabit veya hareketli pekiştirme apareyleri sayesinde dişlerin yeniden yer değiştirme eğiliminin azaltılması hedeflenir. Aynı zamanda kemik ve çevre dokuların yeni diş dizilimine uyum sağlaması için gerekli süre desteklenmiş olur.
Her bireyin ağız yapısı, ortodontik problemi ve tedavi planı farklı olduğundan uygulanacak retansiyon yöntemi de kişiye göre belirlenmektedir.
Ortodontik Tedavi Sonrası Neden Önemlidir?
Ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra, dişlerde doğal adaptasyon sürecine bağlı olarak zamanla eski konumlarına doğru bir hareket eğilimi görülebilir. Bunun temel nedeni yalnızca diş hareketi değil; dişleri çevreleyen kemik, periodontal bağ dokuları ve ağız çevresi kaslarının yeni duruma uyum sağlama sürecidir.
Pekiştirme tedavisinin amacı;
- Dişlerin yeni dizilimini korumaya yardımcı olmak
- Ortodontik tedavinin uzun dönem başarısını desteklemek
- Çapraşıklığın tekrar oluşma riskini azaltmak
- Fonksiyonel kapanışın devamlılığını desteklemek
- Estetik tedavi sonucunun korunmasına katkı sağlamaktır.
Ortodontik Tedavi Sonrası Dişler Neden Tekrar Hareket Edebilir?
Ortodontik tedavi sonrasında dişlerde yeniden yer değişikliği oluşmasına neden olabilecek birçok biyolojik ve fonksiyonel faktör bulunmaktadır.
Bunlar arasında;
- Dişleri çevreleyen kemik dokusunun yeni konuma tam olarak adapte olamaması
- Periodontal bağ dokularının eski pozisyonunu koruma eğiliminde olması
- Dil, dudak ve yanak kaslarının uyguladığı kuvvetlerin devam etmesi
- Dil itimi veya hatalı yutkunma gibi alışkanlıkların sürmesi
- Retainer veya pekiştirme plaklarının önerilen şekilde kullanılmaması
- Sabit retainerın kopması ya da zarar görmesi
- Diş sıkma ve diş gıcırdatma alışkanlıkları
- Tırnak yeme, kalem veya sert cisimleri ısırma gibi dişlere zarar verebilecek alışkanlıklar
- Yirmi yaş dişlerinin oluşturabileceği basınç
- Büyüme ve gelişim sürecine bağlı çene değişiklikleri gibi etkenler yer alabilir.
Bu nedenle aktif ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra da düzenli kontrollerin sürdürülmesi önemlidir.
Ortodontik Tedavi Sonrasında Hangi Pekiştirme Apareyleri Kullanılır?
Ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra dişlerin yeni konumlarının korunabilmesi amacıyla farklı retansiyon yöntemleri uygulanabilir. Hangi apareyin kullanılacağı; hastanın tedavi planına, çene kapanış yapısına ve dişlerin tedaviye verdiği yanıta bağlı olarak kişiye özel şekilde belirlenmektedir.
En sık tercih edilen pekiştirme yöntemleri şunlardır:
- Sabit retainer (iç yüzeye yapıştırılan ince tel)
- Şeffaf retainer (Essix plak)
- Hawley retainer
Bazı hastalarda yalnızca tek bir yöntem uygulanırken, bazı durumlarda sabit ve hareketli apareyler birlikte kullanılabilir.
Sabit Retainer (İç Yüzeye Yapıştırılan Tel)
Sabit retainer; ön dişlerin arka yüzeyine özel materyallerle yapıştırılan ince metal tellerden oluşur. Dışarıdan fark edilmeyen bu sistem, özellikle alt ve üst ön dişlerde oluşabilecek yeniden çapraşıklık riskinin azaltılmasına yardımcı olur. Sabit retainer kullanılan bireylerde düzenli ağız bakımı ve belirli aralıklarla ortodontik kontrollerin yapılması önem taşımaktadır.
Şeffaf Retainer (Essix Plak)
Şeffaf retainer, dişlerin tamamını örten ince ve saydam bir apareydir. Genellikle ortodontik tedavinin ardından ilk dönemde ortodontistin önerdiği süre boyunca düzenli kullanılır. Daha sonraki dönemde kullanım süresi kişiye göre yeniden planlanabilir. Şeffaf yapısından dolayı günlük yaşamda estetik açıdan konforlu bir kullanım sağlayabilir.
Hawley Retainer Nedir?
Hawley retainer; akrilik damak bölümü ve metal tel bileşenlerinden oluşan hareketli bir pekiştirme apareyidir. Ortodontik tedavi sonrasında dişlerin elde edilen konumunu korumaya yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.
Apareyin önerilen süre boyunca düzenli kullanılması, hijyeninin sağlanması ve planlanan kontrollerin zamanında gerçekleştirilmesi, tedaviyle elde edilen diş diziliminin korunmasına yardımcı olur.
Ortodontik Tedavi Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra elde edilen sonucun korunabilmesi için bazı önerilere dikkat edilmesi gerekir.
- Retainer veya şeffaf pekiştirme plağı ortodontistin önerdiği şekilde kullanılmalıdır.
- Hareketli aparey kullanılmadığında koruyucu kutusunda muhafaza edilmelidir.
- Sabit retainerın bulunduğu bölgelerde ağız hijyenine özen gösterilmelidir.
- Sert ve yapışkan yiyecekler tüketilirken dikkatli olunmalıdır.
- Diş sıkma, tırnak yeme ve sert cisim ısırma gibi alışkanlıklardan kaçınılmalıdır.
- Planlanan kontrol randevuları düzenli olarak takip edilmelidir.
Retainer ve Şeffaf Plakların Bakımı Nasıl Yapılır?
Pekiştirme apareylerinin düzenli temizlenmesi hem ağız sağlığının korunmasına hem de apareyin kullanım ömrünün uzamasına katkı sağlar.
Sabit retainer bulunan bölgeler diş fırçası, diş ipi veya ara yüz temizleme ürünleriyle dikkatli şekilde temizlenmelidir.
Şeffaf retainerlar her gün ılık veya soğuk suyla temizlenmeli, ortodontistin önerdiği temizlik yöntemleri uygulanmalıdır. Yüksek sıcaklıktaki su, apareyin yapısında deformasyona neden olabileceğinden kullanılmamalıdır.
Hareketli apareylerin kullanılmadığı zamanlarda koruyucu kutusunda saklanması kırılma veya kaybolma riskini azaltabilir.
Ortodontik Tedavi Sonrası Kontroller Neden Önemlidir?
Pekiştirme döneminde yapılan kontrol muayeneleri, dişlerin yeni konumlarını koruyup korumadığının değerlendirilmesini sağlar.
Kontroller sırasında;
- retainerın sağlamlığı,
- şeffaf plağın uyumu,
- dişlerde istenmeyen hareketlerin bulunup bulunmadığı,
- ağız hijyeni,
- diş eti sağlığı gibi çeşitli kriterler, genel ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesinde önemli rol oynar.
Olası sorunların erken dönemde fark edilmesi, gerekli düzenlemelerin zamanında yapılmasına yardımcı olabilir.
Ortodontik Tedavi Sonrası Süreç Ne Kadar Devam Eder?
Pekiştirme tedavisinin süresi her birey için aynı değildir.
Bu süreç;
- uygulanan ortodontik tedavi yöntemine,
- başlangıçtaki çapraşıklığın derecesine,
- hastanın yaşına,
- dişlerin biyolojik hareket özelliklerine,
- kullanılan retansiyon yöntemine göre değişiklik gösterebilir.
Ortodontist tarafından belirlenen kullanım süresine uyulması, tedavi sonuçlarının korunmasına olanak sağlayabilir.
Ortodontik Tedavi Sonrası Retainer Ücretleri Neye Göre Belirlenir?
Ortodontik tedavi sonrası uygulanacak pekiştirme tedavisinin ücreti;
- kullanılacak retainer türüne,
- sabit veya hareketli aparey tercihine,
- uygulanacak işlemin kapsamına,
- ihtiyaç duyulan ek uygulamalara,
- kişiye özel tedavi planına göre değişiklik gösterebilir.
Kesin ücret bilgisi, ortodontik muayene ve tedavi planlaması sonrasında belirlenmektedir.
Yetişkin Ortodontisi
