Çocuk Dişi
Doğumdan başlayarak ergenliğe kadar uzanan dönemde çocukların ağız ve diş sağlığı ile ilgilenen anabilim dalı pedodonti yani çocuk diş hekimliği olarak adlandırılır. Çocuklardaki olası diş problemlerinin tanı, tedavi ve takip süreçleri ile ilgilenen pedodonti branşı aynı zamanda yetişkinlik döneminde sağlıklı dişlere sahip olunabilmesi için de büyük önem taşır. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan çocuk dişi nedir, çocuk diş sağlığında uygulanan tedaviler nelerdir sizler için anlattı.
Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti) Nedir?
Çocuk diş hekimliği özellikle 0-13 yaş arası çocukların ağız ve diş sağlığını korumaya odaklanmış bir diş hekimliği branşıdır. Çocuklarda ağız ve diş sağlığının korunmasında hem önleyici hem de tedavi edici uygulamalar mevcuttur. Süt dişlerinin ve daimi dişlerin korunması, çürüklerin, travmaların ve kalıtımsal bazı durumların dişler üzerinde meydana getirebileceği olası problemlerin giderilmesini sağlar.
Çocuk Diş Sağlığında Uygulanan Tedavi ve Hizmetler Nelerdir?
Pedodonti branşında bebekler, çocuklar ve gençlerin ağız ve diş sağlığının korunması için çok sayıda uygulama gerçekleştirilir. Koruyucu ve önleyici uygulamalarının yanı sıra ağız ve diş bakımı eğitimi, doğru beslenme yöntemleri, çocuklarda diş çekimi, yer tutucular, çürük önleyici uygulamalar, fluroid verniği, fissür örtücü ve benzeri uygulamalar gerçekleştirilir. Bunun yanı sıra dişlerde meydana gelen travmaların tedavileri, süt dişleri ve daimi dişler için dolgu uygulamaları, amputasyon ve endodontik tedaviler de pedodonti hekimlerince gerçekleştirilir. Çene kemiği üzerinde doğru konumlanmayan dişlerin düzeltilmesi için uygulanacak ortodontik tedaviler de pedodonti branşı tarafından uygulanır.
Süt Dişi Nedir?
Bebekler dünyaya geldiklerinde ağızlarında diş bulunmaz. Ancak diş etlerinin içerisinde henüz tam olarak oluşmamış dişler mevcuttur. Doğumun gerçekleşmesinin ardından ortalama altı ila sekiz ay sonra süt dişleri bebeğin ağzında görünmeye başlar. Toplamda yirmi adet süt dişi mevcuttur. İlk olarak alt orta kesici dişler sonrasında ise üst orta kesici dişler çıkmaya başlar. Hemen ardından yan kesici dişler ve sonrasında azı dişleri ve köpek dişleri çıkar. Çocuk üç yaşına geldiğinde süt dişlerinin tümü gözle görünebilecek hale gelir.
Süt Dişleri Kaç Adettir? Karışık Dişlenme Dönemi Nedir?
Toplamda 20 adet süt dişi bulunur. Bebeğin yaşantısının 6 ila 8’inci ayında görülmeye başlayan süt dişleri bebek iki buçuk ila üç yaşını geride bıraktığında tamamen çıkmış olur. Süt dişleri yapısal olarak daimi dişlerden farklıdır. Bu da süt dişlerinin aşınma ve çürük tehlikesine karşı daha savunmasız ve yatkın olduğu anlamına gelir.
Çocuklar altı yaşına geldiklerinde süt dişleri aşamalı olarak yerlerini daimi dişlere bırakmaya başlar. Bu evre 13 yaşına kadar devam eder. Çocuğun ağzında hem süt dişlerinin hem de daimi dişlerin bulunduğu bu karışık dişlenme dönemi 6-13 yaş arasını kapsar ve büyük önem taşır. Zira bu dönemde süt dişlerinde meydana gelebilecek çürükler, yerleşim problemleri veya travmalar daimi dişlerin de sağlığını olumsuz yönde etkiler.
Süt Dişleri Neden Önemlidir?
Süt dişleri büyük önem taşır. Çünkü çocukların gıdaları çiğneyebilmesi ve konuşabilmesi bu dişler sayesinde mümkündür. Kalıcı dişler için bir yol gösterici işlevi üstlenir. Olması gerekenden erken kaybedilen süt dişleri kalıcı dişlerde yerleşim sorunlarına veya çapraşıklıklara neden olabilir. Daimi dişlerde sıkışıklık meydana gelebilir.
Süt Dişleri ile Daimi Dişlerin Arasındaki Farklar Nelerdir?
Süt dişleri daimi dişlerden daha küçük boyuttadır ve beyaz renktedir. Buna karşın süt dişlerinin kökleri daha kolay düşecek niteliktedir. Kısa ve ince bir kök yapısı söz konusudur. Süt dişleri ve kalıcı dişlerin bir diğer farkı da kesici dişlerin uçlarında yer alan çıkıntıdır.
Karışık Dişlenme Dönemi Ne Zaman Tamamlanır?
Ağızda hem süt dişlerinin hem de kalıcı dişlerin bulunduğu karışık dişlenme dönemi genellikle çocuğun 6 ve 13 yaş arası dönemini kapsar. Karışık dişlenme evresi çocukların ağzındaki bütün süt dişleri dökülüp yerlerini daimi dişlere bırakmasıyla sonlanır. Ağızda hiç süt dişi kalmadığında sürekli dişlenme başlamış olur.
Biberon Çürüğü Nedir? Nasıl Korunmak Gerekir?
Birberon çürüğü riskinden korunmak için bebeğin gece ağzında biberonla uyumasına izin verilmemelidir. Biberondaki süt içerisinde şeker içeren sıvı gıdalar eklenmemeli, bebeğin her beslenmesinin ardından muhakkak su içmesi sağlanmalıdır. Eğer mümkünse mutlaka bebeğin dişleri fırçalanmalı ya da hijyenik, ıslak bir bezle silinmelidir.
Çocuklarda Ağız Ve Diş Bakımı Nasıl Olmalı?
Toplum genelinde kalıcı olmayan süt dişlerinin bakımının gereksiz olduğuna dair yanlış bir algı var. Oysa ki olması gerekenden erken kaybedilen, çürüyen veya doğru şekilde bakılmayan süt dişleri önemli sorunları beraberinde getirir. Daimi dişlerin gömülü veya çarpık olması gibi yerleşim problemleri yaşanabilir. Zira süt dişleri daimi dişler için bir yer tutucu görevi görür. Çocuğun yaşayacağı psikolojik sorunlar ve öz güven kaybı da önemli problemlerdir. Bu nedenle süt dişlerinin bakımına gereken özen gösterilmelidir.
Her öğünün ardından bebeğinizin dişlerini temiz bir bezle silmeniz gerekir. Süt dişlerinin çıkmasından önce ağız bakımı alışkanlıkları kazandırılmalıdır. Bu dönemde küçük diş fırçaları kullanılabilir. Üç yaş itibari ile diş macunu kullanılmalı ve öğün sonralarında, uyku öncesinde diş temizliği yapmak bir alışkanlık haline getirilmelidir.
Bir çok ailenin yaptığı yanlışlardan biri bebeklerin emziklerine tatlı gıdalar batırmaktır. Bu biberon çürüklerinin temel nedenlerinden biridir.
Fissür Örtücüler Ne İşe Yarar?
Kalıcı daimi dişlerin çiğneme yüzeylerinde meydana gelen derin oluklar çürük riski barındırır. Fissür örtücüler bu olukların kapatılmasını ve bakterilerin bu noktaya yerleşmesinin önlenmesini sağlar. Çürük önleyici bir işlevi söz konusudur. Fissür örtücü uygulandıktan sonra çocuğun ayda bir defa diş hekimine kontrole gitmesi tavsiye edilir.
Flor Uygulaması Nedir?
Süt dişlerinde çürük önleyici bir uygulama olan flor işlemi, diş minelerini güçlendirir. Süt dişleri çürük tehlikesine karşı savunmasızdır. Flor uygulaması ile dişleri güçlendirmek mümkündür. Beş yaşından küçük çocuklarda dişlerin yüzeyleri flor vernikle güçlendirilir. Altı yaş ve üzeri çocuklarda ise flor jeller tercih edilir. Flor jeller farklı kokuda ve aromada olabilirler.
Çocuk Diş Tedavisinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Çocuklara yönelik koruyucu ve tedavi edici uygulamalarda hastanın korku, kaygı, endişe ve acı hissetmemesi gerekir. Bu çocuk diş hekimliğinin en önemli noktalarından biridir. Çünkü çocuk acı hissederse zihninde diş tedavisinin ve diş hekiminin acı verici ve korkutucu bir deneyim olduğu yanılgısına kapılabilir. Bu da diş hekimi kontrollerini ihmal etmesine ve yetişkinlikte ağız ve diş sorunları ile karşı karşıya kalmasına neden olur. Bu yüzden en çok dikkat edilmesi gereken konu çocuğun acı çekmemesi ve korku yaşamamasıdır.
Çocuklarda Genel Anestezi Altında Uygulanan Diş Tedavileri Nelerdir?
Çocuklarda çürük dolgusundan kanal tedavisine, diş çekiminden farklı işlemlere kadar birçok acı verici müdahale anestezi uygulanarak gerçekleştirilebilir. Tek seans içerisinde bütün tedavi işlemlerinin tamamlanması, ailenin ve çocuğun yıpranmasının önüne geçilmesi için genel anestezi tercihinde bulunulabilir. Çocukların korku, endişe ve acı hissetmemesi, ani hareketler yaparak kendisine zarar vermemesi için cazip bir çözümdür. Bu sayede çocuk diş tedavisinden korkmaz.
Süt Dişi Çekiminde de Anestezi Uygulanır mı?
Süt dişlerinin çekilmesi yapısal olarak kolay bir uygulama olmakla birlikte çocuklar kaygı ve korku hissediyorsa zorlu bir hale gelebilir. Çocukların acı hissetmemesi ve işlemin başarılı şekilde tamamlanabilmesi için diş hekimi kimi zaman sedasyon uygulanmasına veya genel anesteziye karar verebilir. Bu sayede diş tedavisi travmatik bir deneyime dönüşmez. Diş hekimi korkusu gelişmeyen çocuklar ilerleyen yaşlarında da diş hekimi randevularını ihmal etmez ve yetişkinlik döneminde sağlıklı dişlere sahip olabilirler.
Sedasyon ve Genel Anestezi Ne Gibi Durumlarda Uygulanır?
Erken yaşlardan itibaren diş çürüğü sorunu yaşayan çocuklar, yemek yerken sürekli acı hissedebilir. Gece uykudan uyandıracak kadar şiddetli diş ağrıları yaşayabilirler. Bu gibi hallerde çocukların okul başarısı, sosyal yaşamı, büyüme ve gelişme süreçleri zarar görür. Buna karşın çocuk diş hekiminden ve diş tedavisinden korkuyor, tedavi olmayı reddediyorsa bu anestezi teknikleri gerekli hale gelebilir. Çok sayıda diş problemi aynı anda söz konusuysa sedasyon veya genel anestezi uygulanarak çok sayıda işlemin aynı seans içerisinde tamamlanması sağlanabilir.
Diş Tedavisinde Uygulanan Anestezinin Yan Etkileri Var Mıdır?
Günümüzde kullanılan çağdaş anestezi teknikleri uzman hekimlerce uygulandığında risk faktörleri minimal düzeye iner. Eğer hastanın herhangi bir sistemik hastalığı yoksa, ilaç alerjisi söz konusu değilse anestezi uygulanmasında herhangi bir sakınca yoktur.
Modern anestezi teknikleri ile uzmanlar tarafından gerçekleştirilen uygulamalarda risk çok azdır. Hatta herhangi bir sistemik rahatsızlığı bulunmayan ve ilaç alerjisi olmayan sağlıklı çocuklar için diş tedavisi gibi küçük cerrahi operasyonların anestezi altında gerçekleşmesi tehlike barındırmaz.
Çocuk Diş Çekimi Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Çocuklarda diş çekimi fiyatları hastanın durumuna, ihtiyaçlarına, uygulanacak tedavinin niteliğine, kliniğin teknolojik donanımına ve diş hekiminin uzmanlık ve tecrübesine göre şekillenir. Çocuk diş tedavileri fiyatları hakkında güncel ve net bilgi almak için Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan ile iletişime geçebilirsiniz.
Çocuk Dişi